شیدا؛ عبرت نمایش خانگی

چطور پلتفرمی که با یک سریال پرسروصدا مخاطبان فراوانی جذب کرد، به بازپخش سریال‌های رقبا رسید؟

بازار پررونق نمایش خانگی که بیشتر با ۲ یا گاهی ۳ پلتفرم اصلی جلو می‌رود، در یکی دو سال اخیر شاهد ورود پلتفرم‌های جدیدی بوده که تلاش می‌کنند سهمی از بازار دریافت کنند و در این صنعت رو به رشد حرفی برای گفتن داشته باشند. یکی از این سرویس‌های جدید که با پشتوانه مالی بانک گردشگری وارد عرصه شد و پیشتر گفته می‌شد با سیدمحمد امامی سرمایه‌گذار زندانی سریال «شهرزاد» در ارتباط است، «شیدا»ست که چندماهی با یک سریال پربیننده و پرسروصدا به نام «آبان» توجهات را به خود جلب کرد، ولی حالا مدتی است که دیگر فعالیت چندانی ندارد و محصول اختصاصی خاصی منتشر نمی‌کند؛ پلتفرمی که امید می‌رفت دوقطبی فیلیمو و فیلم‌نت را بشکند، ولی به نظر نمی‌رسد حتی به این وضعیت نزدیک شده باشد.

«آبان» پرقدرت آمد
شیدا در حدود ۶ ماه گذشته از راه‌اندازی‌اش، چند محصول اختصاصی داشته که شاخص‌ترین آن‌ها، «آبان» است؛ سریالی ۱۷ قسمتی که از ۱۰ بهمن ماه شروع به پخش کرد و با حضور ستاره‌ای چون شهاب حسینی در نقش اصلی مرد و برخی مخالفت‌های محتوایی، توجهات زیادی را جلب کرد. این اثر در زمان پخش توانست مشترکان زیادی به پلتفرم اضافه کند که طبق یک گزارش تأییدنشده، بالغ بر ۳۰۰ هزار نفر بودند؛ برخی از طریق اینترنت رایگان یک اپراتور تلفن همراه و برخی دیگر از طریق خرید حق اشتراک. با همه این احوالات، «آبان» به عنوان تنها محتوای قابل توجه این پلتفرم، در حالی بعد از حدود ۴ ماه به پایان رسید که اهالی این سرویس محصول دیگری برای پخش نداشتند. همین مسئله انتقادات زیادی را روانه مدیریت پلتفرم و البته بانک گردشگری کرد.
«بامداد خمار» هنوز در تولید!
بلافاصله روابط عمومی پلتفرم شیدا در اطلاعیه‌ای محصولات آینده این سرویس را معرفی کرد و وعده انتشار مجموعه «بامداد خمار» را در خردادماه داد؛ سریالی که بسیاری از مخاطبان برای تماشای آن مشتاق‌اند، اما نه‌تنها خردادماه گذشت و از آن خبری نشد، بلکه اطلاع‌رسانی روزهای گذشته تهیه‌کننده، نشان می‌دهد به تازگی دور تازه تصویربرداری‌اش شروع شده و هنوز تا مرحله پخش فاصله زیادی دارد! «اسپات‌لایت» دیگر محصول این سرویس هم که بعد از «آبان» منتشر شد، در دو قسمت گفت‌وگویی با عوامل اصلی این سریال به نمایش گذاشت، ولی بعد از ۲ قسمت آن (که با فاصله زیاد منتشر شدند) ادامه نیافت و اصلاً روشن نیست که یک ویژه‌برنامه بوده یا ادامه خواهد داشت.
​​​​​​​
سریال های اشتراکی
در پاسخ به نقدهای مشترکان، دست‌اندرکاران پلتفرم شیدا دست به اقدامی تازه زدند و حق پخش مشترک سریال جدید فیلم‌نت با عنوان «اجل معلق» را خریداری کردند. این اتفاق به شکلی جالب در آستانه انتشار اثر رخ داد؛ زمانی که در ۲۵ اردیبهشت‌ماه و تنها ۸ روز مانده به پخش قسمت اول، در تبلیغات پلتفرم فیلم‎نت به عنوان محصول اختصاصی ذکر می‌شد و در ۲۹ اردیبهشت یعنی ۴ روز مانده به پخش، اولین مواد تبلیغاتی مشترک منتشر شد تا مشخص شود اهالی شیدا در فاصله کمتر از یک هفته به پخش، حقوق پخش مشترک آن را خریداری کرده‌اند. این اتفاق برای «شکارگاه» محصول فیلیمو نیز تکرار شد و حدود ۲ هفته مانده به تاریخ پخش اولیه اثر، توافق مالی بر سر نمایش مشترک آن حاصل شده است. نکته قابل توجه این‌جاست که نمایش مشترک این دو اثر به علت همین توافق دیرهنگام، احتمالاً با مبلغ بالایی صورت گرفته و هزینه چشمگیری برای شیدا داشته است که نتیجه آن نیز روشن نیست.
شیدا عبرت دیگران شد
به نظر می‌رسد شرایطی که پلتفرم شیدا در آن قرار دارد، دیر یا زود گریبان دیگر پلتفرم‌های جدید را نیز خواهد گرفت؛ چراکه اغلب این سرویس‌ها به محض آماده‌سازی یک یا دو سریال راه‌اندازی می‌شوند، در حالی که روشن است در طول نمایش ۳ یا ۴ ماهه اولین سریال، زمان کافی برای تولید سریال‌های بعدی وجود ندارد و در پایان پخش محصول اول، پلتفرم مدنظر دست خالی می‌شود. این قبیل سرویس‌های جدید فقط در حالی به رقابت واقعی با پلتفرم‌های باسابقه‌تر مثل فیلیمو و فیلم‌نت خواهند رسید که در شروع راه‌اندازی، ۷ یا ۸ سریال آماده پخش یا در مرحله تولید داشته باشند. این در حالی است که هیچ‌کدام از پلتفرم‌های جدید از چنین دپوی محتوایی برخوردار نیستند و آنچه بر سر شیدا آمد که این پلتفرم را مجبور به هزینه‌کرد زیاد در خریداری دو سریال در آستانه پخش پلتفرم‌های اصلی کرد، احتمالاً در انتظار دیگر سرویس‌های جدید خواهد بود؛ مگر آن که با برنامه‌ریزی دقیق به بازار وارد شوند.